Σας προσκαλούμε στο 3ο σεμινάριο του Τμήματος Φυσικής την Πέμπτη 30/4/2026 στις 18:00 με θέμα “Αποτελεσματικές αριθμητικές μέθοδοι ανίχνευσης χάους” και ομιλητή τον Χάρη Σκόκο, Καθηγητής στο University of Cape Town, South Africa.

Το σεμινάριο γίνεται μέσω Microsoft Teams στην διεύθυνση

https://tinyurl.com/3hrw65ua

Περίληψη:

Ο προσδιορισμός της χαοτικής ή κανονικής φύσης των τροχιών των δυναμικών συστημάτων είναι ένα θεμελιώδες πρόβλημα της μη γραμμικής δυναμικής, με εφαρμογές σε διάφορους επιστημονικούς τομείς. Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδος για τη διάκριση μεταξύ κανονικής και χαοτικής συμπεριφοράς είναι ο υπολογισμός του μέγιστου εκθέτη Lyapunov (MLE). Το κύριο πρόβλημα της χρήσης αυτού του δείκτη χάους είναι ότι ο αριθμητικός του υπολογισμός μπορεί να χρειαστεί πολύ -και άγνωστο εκ των προτέρων- χρόνο για να παρέχει μια αξιόπιστη εκτίμηση της πραγματικής τιμής του MLE.
Σε αυτήν την ομιλία θα εστιάσουμε την προσοχή μας σε δύο πολύ αποτελεσματικές μεθόδους ανίχνευσης χάους: τις τεχνικές του Μικρότερου (SALI) και του Γενικευμένου (GALI) Δείκτη Ευθυγράμμισης. Αρχικά, θα υπενθυμίσουμε τους ορισμούς του SALI και του GALI και θα συζητήσουμε εν συντομία τη συμπεριφορά αυτών των δεικτών για συντηρητικά Χαμιλτονιανα συστήματα και συμπλεκτικές απεικονιίσεις. Στη συνέχεια, θα εξηγήσουμε πώς μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει αυτές τις μεθόδους για να διερευνήσει τη δυναμική των χρονικά εξαρτώμενων δυναμικών συστημάτων και θα συζητήσουμε επίσης την εφαρμογή αυτών των δεικτών σε μη συντηρητικά συστήματα.

Ο Χάρης Σκόκος απέκτησε πτυχίο Φυσικής (1990), πτυχίο Μαθηματικών (2005) και διδακτορικό στη Μη Γραμμική Δυναμική (1997) από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει εργαστεί σε διάφορα ιδρύματα, όπως το Πανεπιστήμιο Αθηνών, την Ακαδημία Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Αστεροσκοπείο του Παρισιού, το Ινστιτούτο Max Planck για τη Φυσική Σύνθετων Συστημάτων στη Δρέσδη και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Σήμερα, είναι Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν (UCT) στη Νότια Αφρική, όπου ηγείται της ερευνητικής ομάδας «Μη Γραμμικής Δυναμικής και Χάος».
Η έρευνά του επικεντρώνεται σε μη γραμμικά δυναμικά συστήματα και χαοτική δυναμική, συνδυάζοντας μεθοδολογικές εξελίξεις με διεπιστημονικές εφαρμογές. Έχει σχεδιάσει προηγμένα εργαλεία για την ανάλυση του χάους και τα έχει εφαρμόσει σε προβλήματα φυσικής στερεάς κατάστασης, στατιστικής φυσικής, αστρονομίας, βιολογίας, δυναμικής επιταχυντών και μαθηματικών μοντέλων συστημάτων. Είναι ο δημιουργός μιας νέας κατηγορίας τεχνικών ανίχνευσης χάους (οι μέθοδοι SALI και GALI), έχει συμβάλει στην ανάπτυξη αποτελεσματικών τεχνικών αριθμητικής ολοκλήρωσης και έχει κάνει σημαντικές συνεισφορές στη μελέτη της χαοτικής δυναμικής σε μη γραμμικά πλέγματα.
Έχει συγγράψει 90 άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά (peer reviewed), 46 άρθρα σε πρακτικά συνεδρίων και 3 κεφάλαια βιβλίων, και έχει συν-συγγράψει το βιβλίο «Complex Hamiltonian Dynamics» (Springer). Ο h δείκτης του είναι 27 (Web of Science), 28 (Scopus) και 37 (Google Scholar). Έχει συν-επιμεληθεί δύο ειδικά τεύχη του «International Journal of Bifurcation and Chaos», ένα focus τεύχος του «Chaos» και έναν τόμο «Lecture Notes in Physics» με θέμα «Methods of Chaos Detection and Predictability». Έχει επίσης οργανώσει πολλά διεθνή συνέδρια και συμμετέχει σε συντακτικές επιτροπές και επιτροπές αξιολόγησης περιοδικών. Από το 2022 έως το 2024, διετέλεσε Αναπληρωτής Κοσμήτορας Μεταπτυχιακών Σπουδών και Έρευνας στη Σχολή Θετικών Επιστημών του UCT. Είναι μέλος του Κολλεγίου Ερευνητών του UCT και της Ακαδημίας Επιστημών της Νότιας Αφρικής (ASSAf), καθώς και μέλος της Βασιλικής Εταιρείας της Νότιας Αφρικής.